Natuurlijker leven heeft voor mij ook te maken met het gezinsleven. Nu ik zelf bewuster de jaarcyclus meemaak ontstaat daar in het gezin ook meer behoefte aan. Ook met groepen kan het fijn zijn om samen de natuur te vieren door aandacht te besteden aan de overgangsmomenten in de natuur. Veel feestdagen zijn van oorsprong gebaseerd op deze wisseling van de seizoenen.  Op deze pagina kan je inspiratie opdoen als je zelf ook meer betekenis wilt geven aan de feesten die we kennen of de hele cyclus wilt eren.

 

Midwinter (21/22 december)

Kerst is het restant van midwinter, hier vier je de kortste dag en de terugkeer van het licht. Een overgangsmoment: in het donkerste van de nacht, diep in het donker van je ziel wordt een vonkje ontstoken. Dit nieuwe vonkje in je ziel is de inspiratie voor wat daarna het hele jaar mag groeien. De donkerte van de winter is de tijd om te rusten, het niet te weten, je open te stellen voor het onbekende, dat wat nog niet gevormd is.

Suggesties voor viering: bespreek met elkaar hoe bijzonder het is dat dit de kortste en dus de donkerste dag van het jaar is. Ga naar buiten en beleef hoe alles in de natuur ‘verdwenen’ is, hoe stil het kan voelen en wat deze stilte met je doet. Vertel elkaar een verhaal over de winterslaap in de natuur. Stilstand, donker en rust zijn niet ‘eng’, maar zijn belangrijk. Beren kruipen in hun hol, eekhoorns en egels omhullen zich met vacht en warme blaadjes in hun winternesten en nemen rust om op krachten te komen. Zo is het ook voor ons belangrijk om ons te omhullen met de warmte van elkaar, het vuur en de voorraden te danken die ons in leven houden en af te wachten wat er in dit diepste donker zal verschijnen.

Vaak ervaar je in deze donkere stille dagen tussen kerst en 6 januari een heldere vonk van inspiratie: een boodschap voor jou in het nieuwe jaar.

 

Imbolc (2/3 februari)

Na het vonkje van inspiratie van midwinter komt januari, in deze tijd wordt je het ene moment overspoeld met ideeën en op andere momenten voel je onduidelijkheid: je hebt geen idee wat er dit jaar komen gaat. Januari is een droommaand waarin het niet-weten van kerst zich verlengt, maar je ook al veel beelden tot je krijgt van ‘wat zou kunnen’. Rond 2 februari vieren wij ‘Imbolc’. Dit is het moment dat de zaadjes in het donker onder de grond al een beetje tot leven komen en de lente energetisch begint. De zaadjes die dit jaar zullen groeien beginnen water aan te trekken. De eerste zon op de stammen van de bomen wekt een beginnende sapstroom op. Je ziet er boven de grond nog niks van, maar het gevoel van potentie groeit! Het oud-Keltische feest Imbolc is de viering van dit onderaardse begin en een herinnering aan onze zieletaak die we voor dit jaar ontvangen hebben.

Hoe wij het vieren: we eten een wintermaaltijd en zetten daarna een grote schaal aarde op tafel. We maken voor onszelf kleine briefjes waarop we onze hoop en intenties voor dit jaar schrijven of tekenen. We vouwen de briefjes heel klein op en planten deze ‘zaadjes’ in de aarde. Bovenop elk zaadje zetten we een verjaardags-kaarsje. In het donker kijken we met z’n allen hoe het lichtje van de kaars langzaam de aarde in gaat en onze wensen doorgloeid worden met Licht.

 

Ostara – wedergeboorte (21 maart)

Om iets nieuws te laten groeien is tijd en ruimte nodig. Februari en maart zijn daarom vaak uitdagend. Het nieuwe is er nog niet, de intenties die we met Imbolc vol vuur bliezen zijn nog steeds onzichtbaar onder de grond. Wat nodig is in deze tijd is ruimte maken en houden: oude patronen opruimen. Dit doet de natuur ook: Het bodemleven begint in maart alweer actiever te worden omdat de zon aan kracht wint. De blaadjes van vorig jaar worden door het bodemleven opgenomen en verder verteerd. Sommige zaadjes kiemen al en maken hun eerste worteltjes in de aarde. In vroeger tijden waren we in deze tijd zo’n beetje door onze wintervoorraden heen en deden we extra zuinig, er is immers nog geen nieuwe oogst, de bomen zijn nog kaal, de akkers leeg.

Het lijdensverhaal van Jezus dat nu centraal staat rond Pasen zie ik als symbolisch verhaal over deze tijd in de natuur. We vasten en laten oude patronen los. We maken ruimte door die delen van ons ego los te laten die ons niet meer dienen. We laten ze als het ware verteren, net als de bodem. We ervaren dit vaak als een periode van verdriet om wat niet meer mag zijn. Dat roept vertwijfeling op en de vraag of we nog hoop kunnen houden op het Licht. En dan is daar 21 maart: de dag dat het even lang licht is als donker. Het Licht overwint! De aarde is vruchtbaar en vanaf nu laat de lente zich echt zien: het zaad begint te kiemen en de allereerste kleine blaadjes komen weer boven de grond! Feest van de wedergeboorte!

Met de kinderen en een paar andere gezinnen vieren we deze wedergeboorte. We beschilderen gekookte eieren om de vruchtbaarheid en de overvloed te vieren, we kijken uitgebreid naar de opkomende kiemen in de tuin en in de duinen, waar je al weer volop brandnetels boven de grond ziet. Er staat hondsdraf en de gele sterretjes van het speenkruid lachen ons bloeiend toe. Voorjaarshelmbloem, wilg, sleedoorn en voorjaarshelmkruid bloeien volop. We picknicken en verstoppen de eieren. De kinderen zoeken ze terug. In onze bak met aarde en/of de moestuin planten we nu een echt zaadje om onze wensen te bevestigen. Ze beginnen nu vast snel te kiemen!

 

Meifeest – vruchtbaarheid en groei (2 mei)

Begin mei is het volop lente: alle bomen en struiken hebben prille blaadjes, de bloesems bloeien en ook op de akkers is alles ontkiemd. Dit is het moment dat we vieren dat alles weer boven de grond is en tot bloei komt. We vieren dat de Godin van de aarde weer terug is uit de wereld van de ‘dood’. Het seizoen van overvloed en zomer breekt aan. Voor ons natuurgezin is dit de tijd dat we veel buiten zijn, er kan weer gekampeerd worden. We verbazen ons over de schoonheid van de bloesems: een meidoorn, de geur van vlierbloesem, de velden vol pinksterbloemen, paardenbloem en boterbloemen. De knoppen die openbarsten waarin je al die laagjes van het leven ziet: kelkblaadjes met de prachtigste vormen en kleuren en daar onder de kroonbladen die in laagjes vol kleur en teerheid tevoorschijn komen in het licht. En daar is hun stralend hart vol goud: nectar en stuifmeel waar de insecten op af komen. Insecten die van bloem naar bloem vliegen en haar bevruchten. Een tijd vol levenslust en het genot van de bevruchting.

 

Zonnewende (21 juni)

Op 21 juni vieren we midzomer. Op dit moment staat de zon op zijn hoogst en zijn onze schaduwen het kortst. De zonnewende is de langste dag: de zon staat die dag recht boven de evenaar, de bomen kunnen nu het meeste licht (en daarmee ook voeding opnemen). Het is dan ook niet zo gek dat dit de dag is dat kruiden het meest krachtig zijn: ze zitten die dag natuurlijk het meest vol met alle geneeskrachtige energie die ze kunnen hebben. Een dag waarin we het vuur van de zon en haar kracht vieren.

Dit is vaak ook een tijd van drukte en verbinding: de natuur begint al voor dag en dauw te fluiten en te zingen en je wordt in deze tijd ook vaak al vroeg wakker. Projecten die je dit jaar gestart bent beginnen nu ook te bloeien: opeens moet alles tegelijk. Als een druk bijtje vlieg je van bloem naar bloem en is er de hele dag veel te beleven.

We gingen met het gezin naar Zorgvliet waar we prachtige kransjes van het goudgele reukgras maakten en genoten van de eerste aardbeien uit eigen tuin die in de zon extra zoet waren geworden. We maakten een kringetje en vertelden wat we zo fijn vinden aan de zon: dat de zon alles laat groeien waar wij van kunnen eten, dat de zon het lekker warm maakt, dat de zon ons licht brengt en soms vinden we de zon een beetje te warm.

Voor mij staat het zonlicht ook symbool over hoe ik om ga met vuurkracht. Teveel vurigheid verteert alles: er is ook water, aarde en lucht nodig om te groeien. Dus dank ik op deze langste dag voor het vuur en doe ik de wens dat het in balans mag zijn met de andere elementen in de projecten die ik doe.

 

Eerste oogst  (2 augustus)

Op 2  augustus vieren we het eerste oogstfeest. In oude landbouwculturen vierde men dat op dit moment het grootste deel van de graanoogst binnen is. Een moment om te danken en te vieren wat de aarde schenkt: golvende graanvelden vol rijpe korrels zijn gemaaid en gedorst. Wij kunnen er weer zeker van zijn dat er brood is het komend jaar. Een moment om stil te staan bij de kracht van het gewas, de opgeslagen zonne-energie in het eten. Dit vierde men door er een bijzonder brood te bakken en stro-poppetjes te maken die je een wens meegeeft. Begin augustus is in de natuur ook alweer het begin van de herfst: de dagen zijn niet meer ‘eindeloos’ en je ruikt vroeg in de ochtend vaak al het vocht en de schimmelige geur van paddenstoelen die de herfst aankondigen.

In de projecten is dit de tijd van ‘vurig verlangen’: een scherpe focus op de resultaten van de projecten van dit jaar. Niet om knetterhard en resultaatgericht achteraan te rennen, maar om onze aandacht en bewustzijn te richten zodat de vruchten van ons werk kunnen rijpen in de warmte van de augustuszon.

 

Mabon – herfstequinox (21 september)

Op 21 september is het weer even lang licht als donker. Het is een tijd van overvloed en dankbaarheid voor de oogst van dit jaar. (Bijna) tijd om de appels te oogsten, de druiven hangen volop aan hun ranken, de noten en kastanjes rijpen af, bramen, frambozen en duindoorns hangen vol aan de struiken of staan al verwerkt in potten in de voorraadkast. Aan de randen van de bladeren zie je al dat het herfst is: ze beginnen prachtig te kleuren.

In de projecten is het vaak druk: het is de tijd van lokale festivals en veel verenigingen zijn in deze tijd extra actief omdat je nog buitenactiviteiten kan organiseren met je gemeenschap. We genieten van de warmte van de zon, de prachtige herfstkleuren en van elkaar: warmen onze ‘batterij’ nog even extra goed op in het gouden licht van deze tijd.

Dit is de tijd waarin je je klaar maakt voor de winter die gaat komen. We kijken eerlijk naar de oogst: wat is gelukt en wat valt er te leren van projecten die minder geslaagd zijn? Het gaat vaker regenen en is soms al kouder, dus je bereid je je gezin en je huis voor op de winter.

Het eerste jaar dat we Mabon vierden hebben we een talking-stick voor het gezin gemaakt: iedereen kon helpen hem te versieren door er wat aan te hangen en te beschilderen. We gebruiken de stok om een goed gesprek te kunnen voeren binnen het gezin. Als je de stok in je handen hebt dan luisteren de anderen en spreek je vanuit jezelf over het onderwerp. De spreek-stok heeft ons gezin de gelegenheid gegeven om iedereen op een gelijkwaardige en rustige manier deel te laten nemen. We gebruiken hem nog steeds af en toe, bijvoorbeeld om te bespreken wat we allemaal nodig hebben om samen een goede vakantie te hebben ondanks onze verschillen of als er moeilijke besluiten genomen moeten worden die iedereen raken. Als ouder vind ik het steeds weer een bijzondere ervaring om te merken wat voor wijsheid kinderen kunnen inbrengen en de bereidheid in het gezin om rekening te houden met elkaar. En het is ook oefenen om als ouder hierin de juiste plek te vinden: het is loslaten van het idee dat je ‘boven’ de kinderen staat, alles het beste overziet en ‘dus’ de beslissingen neemt. Tegelijkertijd heb je natuurlijk wel meer levenservaring en bijbehorende verantwoordelijkheden. De structuur van gelijkwaardigheid – ieder is één van de cirkel – en het verplichte luisteren helpen om hierin een juiste balans te vinden, passend bij de leeftijd van de kinderen.

 

Samhain – Allerzielen (31 okt – 1 november)

Voor de Kelten was dit het moment van het nieuwe jaar. De wereld boven de grond, de natuur, sterft af. Alles trekt zich terug in de aarde. Onze ziel wordt teruggeroepen naar huis en neemt een duik in de grote zielenzee, waar ze deze winter zal verblijven.

Op dit moment is de sluier tussen de wereld van de levenden en de doden extra dun. Je kan makkelijker contact maken met overleden familie. In vele culturen is dit het moment dat de voorouders geëerd worden.

Wij vieren Samhain met een bevriend gezin. We nemen foto’s mee van overleden familie: vaders, moeders, grootouders, tantes en danken ze voor hun aanwezigheid. We zetten een bord extra op tafel met een maaltje voor de doden om ze te laten weten dat ze nog steeds welkom zijn in onze kring. Aan het eind van de maaltijd eten we 6 granaatappel-pitjes: net als Persephone die de onderwereld in ging en de maanden telde tot ze weer boven zou komen.

Omdat onze ziel nu het donker van de winter in gaat, doen we een visualisatie. We liggen onder dekentjes in het halfdonker op de bank en gaan op reis. Met onze ogen dicht wandelen we door het landschap van onze ziel tot we een dier ontmoeten. Dat dier vragen we om ons te helpen deze winter. Als we weer terug zijn van onze reis vertellen we elkaar wie we ontmoet hebben en wat het dier tegen ons zei. Vaak zoeken we ook een foto op van het dier om op onze kamer neer te zetten. We hebben in de loop der jaren een hele dierentuin ontmoet en er veel aan gehad in de winterse buien.